სადაზღვევო კომპანიამ ბინის ან ქონების ანაზღაურებაზე უარი თქვა

რა უნდა გააკეთოთ

1. უარი შეადარეთ პოლისს: დაზღვეულია თუ არა რისკი და არის თუ არა გამონაკლისი; სტანდარტული პირობების გაურკვევლობა განიმარტება დამზღვევის სასარგებლოდ (სამოქალაქო კოდექსის 345-ე მუხლი); ომით ან სხვა დაუძლეველი ძალით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს განსაკუთრებით არის გათვალისწინებული (სამოქალაქო კოდექსის 831-ე მუხლი) — მიწისძვრა მოძებნეთ რისკების ჩამონათვალში.

2. „გვიან შეგვატყობინეთ“: დამზღვევი სადაზღვევო შემთხვევის შესახებ მზღვეველს ატყობინებს, როგორც კი შეიტყობს (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი), მაგრამ მზღვეველს არ შეუძლია ამაზე მითითება, თუ მისი ინტერესები არსებითად არ დაზიანებულა (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი). „თქვენი ბრალია“: კანონით ანაზღაურებისგან ათავისუფლებს მხოლოდ დამზღვევის განზრახვა ან უხეში გაუფრთხილებლობა (სამოქალაქო კოდექსის 829-ე მუხლი) — უბრალო უყურადღებობა უარს არ ამართლებს, თუ პოლისი რაიმე პირობას (სიგნალიზაცია) დაზღვევის პირობად არ აცხადებს.

3. „დაფარეთ ინფორმაცია“: ხელშეკრულების დადებისას ინფორმაციის დაფარვა ხელშეკრულებაზე უარის თქმის საფუძველს არ იძლევა, თუ მზღვეველმა ის იცოდა ან დამზღვევი არ არის დამნაშავე (სამოქალაქო კოდექსის 808-ე მუხლი); ინფორმაციის არმიწოდების გამო ხელშეკრულების მოშლა მზღვეველს შეუძლია დარღვევის შესახებ შეტყობიდან 1 თვის განმავლობაში (სამოქალაქო კოდექსის 811-ე მუხლი); შემთხვევის შემდეგ ხელშეკრულების მოშლა ანაზღაურებისგან არ ათავისუფლებს, თუ დაფარული გარემოება შემთხვევის დადგომაზე არ მოქმედებდა (სამოქალაქო კოდექსის 812-ე მუხლი). ხელშეკრულების დადების შემდეგ გაზრდილი რისკის შესახებ (მოხსენით სიგნალიზაცია) დაუყოვნებლივ ატყობინებენ (სამოქალაქო კოდექსის 813-ე მუხლი).

4. ანაზღაურება: შემთხვევის დადგომისას — ზიანის შემცირება და მზღვეველის მითითებების შესრულება (სამოქალაქო კოდექსის 830-ე მუხლი); თუ სადაზღვევო თანხა ქონების ღირებულებაზე ნაკლებია — ანაზღაურება პროპორციულად (სამოქალაქო კოდექსის 827-ე მუხლი); იპოთეკით დატვირთული ბინის შემთხვევაში ანაზღაურება — მხოლოდ ზიანის შესახებ ბანკისთვის შეტყობინების შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 294-ე მუხლი).

5. წესი: მოითხოვეთ დოკუმენტები (მზღვეველი მოთხოვნისას უსასყიდლოდ გასცემს ხელშეკრულების, პოლისისა და დანართების ასლებს („მზღვეველის მიერ სადაზღვევო მომსახურების გაწევისას მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-5 მუხლი)) და წერილობითი, დასაბუთებული უარი; საჩივარი (მზღვეველს უნდა ჰქონდეს საჩივრების განხილვის წერილობითი პროცედურა („მზღვეველის მიერ სადაზღვევო მომსახურების გაწევისას მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-6 მუხლი)) → დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური განიხილავს მომხმარებელთა განცხადებებს მზღვეველის მიერ მათი უფლებების დარღვევის შესახებ („დაზღვევის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლი); მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სააგენტო დაზღვევას არ განიხილავს („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 29-ე მუხლი) → სარჩელი სასამართლოში (სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი)).

6. სად მივმართოთ: მზღვეველი (საჩივარი) → დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: პოლისი წესებთან ერთად, წერილობითი უარი, შეტყობინების თარიღის დამადასტურებელი მტკიცებულება, სახანძრო/პოლიციის აქტები, ფოტოები, ხარჯთაღრიცხვები.

8. ხაფანგები: საჩივრის მიტანა მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სააგენტოში; „გვიან შეგვატყობინეთ“ უარზე დათანხმება იმის შემოწმების გარეშე, დაზიანდა თუ არა მზღვეველის ინტერესები.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• შეამოწმეთ უარის საფუძველი პოლისის მიხედვით (რისკი/გამონაკლისი); გაურკვეველი პირობები — დამზღვევის სასარგებლოდ
• გვიანი შეტყობინება ანაზღაურებისგან არ ათავისუფლებს, თუ მზღვეველის ინტერესები არსებითად არ დაზიანებულა; ანაზღაურებისგან ათავისუფლებს მხოლოდ განზრახვა ან უხეში გაუფრთხილებლობა
• „დაფარეთ ინფორმაცია“ — მხოლოდ დამზღვევის ბრალეულობისას, 1 თვის განმავლობაში და არა მაშინ, თუ გარემოება შემთხვევაზე არ მოქმედებდა
• წესი: საჩივარი მზღვეველს → დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური → სასამართლო; არა მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სააგენტო