საკუთრება და ბინა
დამქირავებელი ქირას არ იხდის და არ გადის: როგორ გავასახლოთ
გვერდზე განხილულია, როგორ უნდა მოიქცეს გამქირავებელი, თუ დამქირავებელი ქირას არ იხდის და ბინას არ ტოვებს: ხელშეკრულების შეწყვეტა, თვითნებობის აკრძალვა, სარჩელი, გირაოს ჩათვლა და გამოსახლება აღსრულების ბიუროს მეშვეობით.
რა უნდა გააკეთოთ
ფასიანი ქირავნობა (და არა ნათესავის უფასო ცხოვრება): გამქირავებელს შეუძლია ხელშეკრულება ვადამდე შეწყვიტოს, თუ ქირა 3 თვის განმავლობაში არ შეუტანიათ (სამოქალაქო კოდექსის 558-ე მუხლი); საცხოვრებელს გამქირავებელი წყვეტს მხოლოდ საპატიო მიზეზით, მათ შორის დამქირავებლის არსებითი ბრალეული დარღვევით (სამოქალაქო კოდექსის 562-ე მუხლი).
წერილობითი გაფრთხილება ვალისა და დაფარვის ვადის მითითებით, შემდეგ შეწყვეტის შესახებ შეტყობინება გასვლის თარიღითა და ჩაბარების დამადასტურებელი მტკიცებულებით: დარღვევის გამო შეწყვეტისას — ჯერ უშედეგო გაფრთხილება ან ვადა აღმოფხვრისთვის (სამოქალაქო კოდექსის 399-ე მუხლი); საცხოვრებლის ქირავნობის შეწყვეტა — წერილობით (სამოქალაქო კოდექსის 563-ე მუხლი); ჩვეულებრივი შეწყვეტისას შეწყვეტის ზოგადი ვადა — 3 თვე, თუ სხვა რამ არ გამომდინარეობს ხელშეკრულებიდან/გარემოებებიდან (სამოქალაქო კოდექსის 561-ე მუხლი); გადაუხდელობისას — მიუთითეთ გონივრული ვადა.
ფული: ვალი + ქირავნობის დასრულების შემდეგ საცხოვრებლის დაუბრუნებლობის დროისთვის — ქირა ზარალის სახით (სამოქალაქო კოდექსის 567-ე მუხლი); გირაო ვალში ჩაითვლება დამქირავებლისთვის განცხადებით (სამოქალაქო კოდექსის 442-ე მუხლი); პერიოდული გადასახდელების ხანდაზმულობა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი); ასეთი პირობის შემცველი სანოტარო ხელშეკრულების მიხედვით ნოტარიუსი სასამართლოს გარეშე გასცემს სააღსრულებო ფურცელს ფულად ვალზე („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 38-ე მუხლი).
გამოსახლებისა და ვალის სარჩელი ბინის ადგილსამყოფელის მიხედვით ყველა ზრდასრული მცხოვრების მიმართ; 5000 ლარამდე სარჩელები — მაგისტრატი მოსამართლე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-14 მუხლი). მოითხოვეთ: დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა, თუ ეს პირდაპირ ხელშეკრულებითაა გათვალისწინებული (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლი); ან შუამდგომლობით — როგორც უძრავი ქონების გამოთხოვის შესახებ გადაწყვეტილება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლი).
აღსრულება: გამოასახლებს აღსრულების ეროვნული ბიურო — მოვალეს და ყველას მასთან ერთად, ნივთებითურთ („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 84-ე მუხლი); 10 კალენდარული დღე ნებაყოფლობით შესასრულებლად, შემდეგ — იძულებით („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 84-ე მუხლი).
გადაწყვეტილებამდე — არავითარი თვითდახმარება: საკეტები, შუქის/წყლის გათიშვა, ნივთების გატანა — თვითნებობაა (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლი); მნიშვნელოვანი ზიანის დროს — დანაშაული (სისხლის სამართლის კოდექსის 360-ე მუხლი).
ნორმები: გამქირავებლის კანონისმიერი გირავნობა დამქირავებლის ნივთებზე ბინაში — დაკმაყოფილება მხოლოდ კანონით დადგენილი წესით (სამოქალაქო კოდექსის 568-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო / მაგისტრატი; ნოტარიუსი; აღსრულების ეროვნული ბიურო.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, რეესტრის ამონაწერი, გადარიცხვები/ხელწერილები, ვალის გაანგარიშება თვეების მიხედვით, გაფრთხილება და შეტყობინება ჩაბარების მტკიცებულებით, მიმოწერა, ვინ რეალურად ცხოვრობს.
ხაფანგები: თვითდახმარება გადაწყვეტილებამდე — შეგებებული სარჩელი მფლობელობის აღდგენის შესახებ; სარჩელი მხოლოდ ხელშეკრულების ხელმომწერის მიმართ, როცა მთელი ოჯახი ცხოვრობს; დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის მოთხოვნის გამოტოვება; გაჭიანურება — ძველი გადასახდელები ხანდაზმულობით იფარება.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ვადამდე შეწყვეტის საფუძველი — სამი თვის გადაუხდელობა / არსებითი დარღვევა; წერილობითი გაფრთხილება და შეტყობინება
- თვითნებობის აკრძალვა (საკეტები, შუქი, ნივთები) — მხოლოდ სასამართლო და აღსრულების ეროვნული ბიურო
- გამოსახლებისა და ვალის დაკისრების სარჩელი + ქირა საცხოვრებლის დაკავების დროისთვის; გირაოს ჩათვლა
- გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა და ბიუროს მიერ გამოსახლების წესი (ნებაყოფლობით შესრულების ვადა)
- მტკიცებულებები (ხელშეკრულება, ვალის გაანგარიშება, შეტყობინებები, ჩაბარება)
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 558. ხელშეკრულების მოშლა ქირის გადაუხდელობის გამო
- მუხლი 561. ხელშეკრულების მოშლის ვადა
- მუხლი 129. სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 562. საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა პატივსადები მიზეზების არსებობისას
- მუხლი 567. გაქირავებული ნივთის დაუბრუნებლობის გამო წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურება
- მუხლი 442. ვალდებულებათა გაქვითვის შესაძლებლობა
- მუხლი 568. გირავნობის უფლება დამქირავებლის ნივთებზე
- მუხლი 399. უარი გრძელვადიან ვალდებულებით ურთიერთობაზე
- მუხლი 554. დამქირავებლის ბრალით ქირის გადაუხდელობის შედეგები
- მუხლი 557. ხელშეკრულების მოშლა გამქირავებლის ინიციატივით
- მუხლი 531. ცნება
- მუხლი 532. ქირავნობის ნივთის გადაცემა ვარგის მდგომარეობაში
- მუხლი 540. ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება სადგომის ქირავნობისას
- მუხლი 542. საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების მოშლა დამქირავებლის მიერ
- მუხლი 582. ათ წელზე მეტი ვადით დადებული იჯარის ხელშეკრულების მოშლა
- მუხლი 583. მიწის იჯარა ინვენტართან ერთად
- მუხლი 552. ქირავნობის ურთიერთობის უზრუნველყოფის ოდენობა