გადასახადი ბინის გაქირავებიდან მიღებულ შემოსავალზე

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: საცხოვრებელი ფართის საცხოვრებლად გაქირავება (ორგანიზაციისთვის, იურიდიული ან ფიზიკური პირისთვის) — შემოსავლის 5%, თუ მესაკუთრე ხარჯებს არ გამოქვითავს (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი). შეღავათი — მხოლოდ საცხოვრებლად გაქირავებულ ფართზე და გამოქვითვების გარეშე; სხვა შემთხვევაში ზოგადი განაკვეთი 20% — ოფისის, მაღაზიის, სხვა არასაცხოვრებელი გამოყენებისთვის ან ხარჯების აღრიცხვისას (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი).

2. ვინ იხდის, თუ მოიჯარე ფიზიკური პირია: საგადასახადო აგენტი (წყაროსთან გადასახადს აკავებს) — მხოლოდ იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან ინდივიდუალური მეწარმე; მოიჯარე ფიზიკური პირი გადასახადს არ აკავებს (საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლი). ე.ი. მესაკუთრე თვითონ: რეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომლის შემოსავალიც წყაროსთან არ დაბეგრილა, თვითონ წარადგენს დეკლარაციას (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი); წლიური დეკლარაცია — საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი); გადასახადი იხდება დეკლარაციის წარდგენის ვადაში (საგადასახადო კოდექსის 62-ე მუხლი).

3. მოიჯარე — კომპანია ან ინდივიდუალური მეწარმე: საცხოვრებელი ფართის გამქირავებლების რეესტრს და იურიდიული პირებისთვის გაქირავებისას შეღავათის გამოყენების წესს ადგენს ფინანსთა მინისტრი (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი). გადახდებამდე დადექით რეესტრში rs.ge-ზე და შეამოწმეთ, აკავებს თუ არა მოიჯარე გადასახადს, — რომ ორჯერ არ გადაიხადოთ.

4. არარეზიდენტი მესაკუთრე: არარეზიდენტ ფიზიკურ პირზე გადასახდელ საიჯარო ქირას საგადასახადო აგენტი წყაროსთან ბეგრავს ფიზიკურ პირთა საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთებით (საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლი); თუ არარეზიდენტი საიჯარო ქირას იღებს პირისგან, რომელიც საგადასახადო აგენტი არ არის (მაგალითად, ფიზიკური პირისგან), ის თვითონ იბეგრება (საგადასახადო კოდექსის 80-ე მუხლი); არარეზიდენტი დეკლარაციას წარადგენს, თუ მისი შემოსავალი საქართველოს წყაროდან წყაროსთან არ დაბეგრილა (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი). მოქალაქეობა და რეზიდენტობა არ ათავისუფლებს — შემოსავლის წყარო (ბინა) საქართველოშია.

5. სანქციები: დეკლარაციის დაგვიანება: 2 თვემდე — გადასახადის 5% ჯარიმა, უფრო დიდხანს — 10% (საგადასახადო კოდექსის 274-ე მუხლი); დროზე გადაუხდელობისთვის — საურავი ყოველი ვადაგადაცილებული დღისთვის (საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლი). წლების განმავლობაში არ გაგიცხადებიათ — წარადგინეთ წინა წლებისთვის შემოწმებამდე.

6. სად მიმართოთ: შემოსავლების სამსახური (rs.ge) — გამქირავებლების რეესტრი, დეკლარაცია, გადასახადის გადახდა.

7. მტკიცებულებები: საიჯარო ხელშეკრულება (მიზანი — საცხოვრებლად), საიჯარო ქირის შემოსვლის ამონაწერები, საჯარო რეესტრის ამონაწერი საკუთრების უფლების შესახებ, rs.ge-ზე გამქირავებლების რეესტრში რეგისტრაციის მონაცემები.

8. ხაფანგები: შეღავათიანი განაკვეთის გამოყენება ოფისის, მაღაზიის ან საწყობის გაქირავებაზე — შეღავათი მხოლოდ საცხოვრებლად გაქირავებულ საცხოვრებელზეა; ერთდროულად ხარჯების (რემონტი, ავეჯი) გამოქვითვა და შეღავათიანი განაკვეთით გადახდა — შეღავათი მხოლოდ გამოქვითვების გარეშეა; მოიჯარე ფიზიკური პირის მიერ გადასახადის დაკავების მოლოდინი — ფიზიკური პირი საგადასახადო აგენტი არ არის, აცხადებს მესაკუთრე; მოსაზრება, რომ უცხოელი არარეზიდენტი საქართველოში ბინის იჯარაზე გადასახადს არ იხდის; ბინის გაყიდვასთან და საზღვარგარეთ ბინის იჯარასთან (უცხოური შემოსავალი) აღრევა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• საცხოვრებლის საცხოვრებლად გაქირავება გამოქვითვების გარეშე — 5%; სხვა გამოყენება ან ხარჯების აღრიცხვა — 20%
• მოიჯარე ფიზიკური პირი გადასახადს არ აკავებს — მესაკუთრე აცხადებს მომდევნო წლის 1 აპრილამდე და იხდის იმავე ვადაში
• იურიდიული პირისთვის გაქირავებისას — გამქირავებლების რეესტრი და შეღავათის წესი ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით; შეამოწმეთ წყაროსთან დაკავება
• არარეზიდენტიც იხდის — აგენტის მიერ დაკავება ან საკუთარი დეკლარაცია
• ჯარიმა დეკლარაციის დაგვიანებისთვის და საურავი