ბიზნესი
ინდივიდუალური მეწარმის ან შპს-ის ხელშეკრულება უცხოელ დამკვეთთან
რა უნდა გაითვალისწინოს ინდივიდუალურმა მეწარმემ ან შპს-მ უცხოელ დამკვეთთან ხელშეკრულებაში: ფორმა და ხელმოწერა, გამოსაყენებელი სამართალი და დავის გადაწყვეტა, ანგარიშსწორება, უფლებები შედეგზე, გადასახადები და ბანკი.
რა უნდა გააკეთოთ
კონსტრუქცია: მხარეები თავისუფლად განსაზღვრავენ ხელშეკრულების შინაარსს, მათ შორის უსახელო ხელშეკრულებისაც (სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლი); მომსახურება/დამუშავება შედეგით. ხელმოწერა: წერილობითი ფორმა დაცულია წერილების/შეტყობინებების გაცვლითაც (სამოქალაქო კოდექსის 328-ე მუხლი); კერძო პირთა შეთანხმებით ელექტრონული დოკუმენტი და ხელმოწერა თანასწორია ქაღალდისა („ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი) — ეს ხელშეკრულებაში ჩაწერეთ.
სამართალი და დავები: ხელშეკრულებას არეგულირებს მხარეთა მიერ არჩეული სამართალი („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 35-ე მუხლი); არჩევანის გარეშე — იმ მხარის ქვეყნის სამართალი, რომელიც ახორციელებს დამახასიათებელ შესრულებას (შემსრულებლის) („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 36-ე მუხლი); შეიძლება შეთანხმდეთ უცხო სახელმწიფოს სასამართლოზე, თუ ერთი მხარე საზღვარგარეთაა („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); სამარბიტრაჟო დათქმა — წერილობით; საკმარისია ელექტრონული შეტყობინება („არბიტრაჟის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი), მაგრამ თუ მხარე ფიზიკური პირია (ინდივიდუალური მეწარმეც), დათქმა — მხოლოდ მხარეთა მიერ ხელმოწერილ დოკუმენტში („არბიტრაჟის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი).
ფული: ფულადი ვალდებულება შეიძლება გამოისახოს უცხოურ ვალუტაში (სამოქალაქო კოდექსის 383-ე მუხლი); სამუშაო მიღებულად ითვლება, თუ დამკვეთმა ის არ მიიღო შემსრულებლის მიერ დადგენილ ვადაში (სამოქალაქო კოდექსის 649-ე მუხლი) — განსაზღვრეთ მიღების ვადა და მდუმარე თანხმობა.
უფლებები შედეგზე: საავტორო უფლებების გადაცემისა და ნაწარმოების შექმნის ხელშეკრულებები — მხოლოდ წერილობით („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონის 42-ე მუხლი); დაკვეთილ ნაწარმოებზე ქონებრივი უფლებები ეკუთვნის დამკვეთს, თუ ხელშეკრულება სხვას არ ითვალისწინებს („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ კანონის 43-ე მუხლი) — თუ უფლებები თქვენთან რჩება, ეს პირდაპირ უნდა ჩაიწეროს.
გადასახადები და ბანკი: ბიზნეს-კლიენტისთვის მომსახურება გაწეულია იქ, სადაც ის არის დაფუძნებული, — საქართველოს გარეთ მყოფი უცხოური კომპანიისთვის, ქართული დღგ-ს გარეშე (საგადასახადო კოდექსის 162¹-ე მუხლი); პირველადი დოკუმენტი (ინვოისი/აქტი) — მხარეები, თარიღი, მომსახურების ჩამონათვალი და ღირებულება (საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლი); შენახვა — წლის დასრულებიდან არანაკლებ 3 წლის განმავლობაში (საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლი); სავალუტო შემოსავალი გადაითვლება საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალური კურსით ოპერაციის დღეს (საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლი); ბანკს უფლება აქვს თავად განსაზღვროს და მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია (ხელშეკრულება, ინვოისი, აქტი) („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი) — ხელშეკრულება, ინვოისი და აქტი ყოველ გადახდაზე.
სად მივმართოთ: ბანკი (კომპლაიენსი); შემოსავლების სამსახური (rs.ge); სასამართლო ან არბიტრაჟი დათქმის მიხედვით.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება/SOW, ინვოისები, აქტები, მიმოწერა მიღების შესახებ, ჩარიცხვების ამონაწერები.
ხაფანგები: ხელშეკრულება სამართლისა და დავების დათქმის გარეშე — დავა სხვისი წესებით წარიმართება; ინვოისი საგნის, პერიოდისა და თანხის გარეშე — ბანკი გადახდას შეაყოვნებს; ხელშეკრულების დუმილი უფლებებზე — კოდზე უფლებები დამკვეთს ეკუთვნის.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ფორმა და ხელმოწერა (მიმოწერა, ელექტრონული ხელმოწერა შეთანხმებით)
- გამოსაყენებელი სამართლისა და სასამართლოს/არბიტრაჟის არჩევა
- ინვოისი და აქტი, როგორც პირველადი დოკუმენტები საგადასახადო ორგანოსა და ბანკისთვის
- უფლებები შედეგზე გადადის დამკვეთზე, თუ სხვა რამ არ არის შეთანხმებული
- მომსახურების გაწევის ადგილი დღგ-სთვის და შემოსავლის გადაანგარიშების კურსი
მოქმედი ნორმები
საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 319. ხელშეკრულების თავისუფლება. ხელშეკრულების დადების ვალდებულება
- მუხლი 383. ცნება
- მუხლი 649. სამუშაოს მიღება
- მუხლი 328. ხელშეკრულების ფორმა
- მუხლი 320. მომავალ ქონებაზე დადებული ხელშეკრულების ბათილობა
- მუხლი 629. ცნება
- მუხლი 630. შეთანხმება ანაზღაურებაზე
- მუხლი 637. ხელშეკრულების მოშლა მენარდის ინიციატივით
- მუხლი 646. სამუშაოს შესრულება მენარდის მასალით
- მუხლი 389. ფულადი ვალდებულების გადახდა ფულადი ერთეულის კურსის შეცვლისას