ბანკი, კრედიტი, მიკროსაფინანსო, ბარათიდან ჩამოჭრა

რა უნდა გააკეთოთ

1. კრედიტი — გადაამოწმეთ მოთხოვნები: სესხის წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი ≤ 50% (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); იგივე ზღვრები სავალდებულოა ბანკის კრედიტისთვისაც (სამოქალაქო კოდექსის 868-ე მუხლი); პირგასამტეხლო და სხვა სანქციები ≤ ძირითადი ვალის ნაშთის 0,27% დღეში (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); ერთი ვადაგადაცილებისთვის ჯამში ≤ ძირითადი ვალის ნაშთის 1,5-ჯერადი (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); მაგრამ ბანკებისთვის/მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის ეროვნულ ბანკს შეუძლია სანქციებთან (გარდა პროცენტისა) და ვადამდე დაფარვასთან დაკავშირებით სხვა წესების დადგენა („საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს კანონის 64¹ მუხლი); წლიური პროცენტის გაანგარიშებისას გაუთვალისწინებელი ხარჯები არ ანაზღაურდება (სამოქალაქო კოდექსის 868-ე მუხლი).

2. ვადამდე: ვადამდე დაფარვის საფასური ≤ ძირითადი ვალის ნაშთის 2% (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი). იპოთეკა: აუქციონამდე მესაკუთრეს შეუძლია მოთხოვნა დაფაროს და გაყიდვა აირიდოს (სამოქალაქო კოდექსის 304-ე მუხლი); თუ კრედიტორი ეროვნული ბანკის ზედამხედველობას არ ექვემდებარება — იპოთეკის გაყიდვა ფიზიკური პირის ვალს ფარავს, თუნდაც შემოსავალი არ ეყოს (სამოქალაქო კოდექსის 301-ე მუხლი). რესტრუქტურიზაცია მოითხოვეთ წერილობით და ვადაგადაცილებამდე.

3. ბარათიდან ჩამოჭრა: დაბლოკეთ ბარათი; ბარათის მოპარვის/სხვის მიერ გამოყენების შესახებ ბანკს აცნობეთ გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 30-ე მუხლი), წერილობით; გასწორების მოთხოვნა შეიძლება, თუ ჩამოჭრიდან გასულია ≤ 13 თვე („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი); აუთენტიფიკაციისა და ოპერაციის სისწორის მტკიცების ტვირთი ბანკს ეკისრება („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი); თანხის დაბრუნება — არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღის ბოლოსა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლი); კლიენტი მოპარულ/დაკარგულ ბარათზე პასუხს აგებს მაქსიმუმ 100 ლარით („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლი), საკუთარი თაღლითობის, განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის შემთხვევაში — სრულად („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლი).

4. საჩივარი საგადახდო ოპერაციაზე: საჩივარზე პასუხი — არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41¹ მუხლი); შემდეგ — უფასოდ ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველ კომისიაში, საჩივრიდან არაუგვიანეს 6 თვისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41¹ მუხლი); კომისია — დავები 100 000 ლარამდე; სასამართლოში მისი გარეშეც შეიძლება მიმართვა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41² მუხლი). თაღლითობა — განცხადება პოლიციაში.

5. სად მიმართოთ: ბანკი/მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია → საქართველოს ეროვნული ბანკი (საგადახდო ოპერაციებზე — მისი დავების განმხილველი კომისია) → სასამართლო; პოლიცია.

6. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება და გრაფიკი, ამონაწერები, კრედიტორის მიერ ვალის გაანგარიშება, SMS-შეტყობინებები, ბარათის დაბლოკვისა და ბანკში მიმართვის დრო.

7. ხაფანგები: სადავო ოპერაციის შესახებ ბანკის შეტყობინების დაყოვნება; „ბანკის თანამშრომლისთვის“ გადაცემული SMS-კოდი — უხეში გაუფრთხილებლობის რისკი; „ჯარიმების“ გადახდა კანონიერ ზღვრებზე მეტად გაანგარიშების შემოწმების გარეშე; დაგირავებული ქონების აუქციონამდე გაყიდვის შესახებ შეტყობინებების უგულებელყოფა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• პროცენტისა და სანქციების კანონიერი ზღვრები (ბანკებისა/მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის ეროვნული ბანკის წესების დათქმით)
• არაავტორიზებული ჩამოჭრისას: დაუყოვნებელი შეტყობინება/დაბლოკვა, განცხადების ვადა, მტკიცების ტვირთი ბანკს ეკისრება, თანხის დაბრუნება და კლიენტის პასუხისმგებლობის ლიმიტი
• საჩივრის წესი: ბანკი → კომისია/ეროვნული ბანკი → სასამართლო; თაღლითობისას — პოლიცია
• მტკიცებულებები (ამონაწერები, შეტყობინებები, მიმართვის დრო)