საკუთრება და ბინა
დავა მეზობლებთან
მეზობლებთან დავა შეიძლება ეხებოდეს ხმაურს და სხვა ზემოქმედებას, დატბორვით მიყენებულ ზიანს, სახლის საერთო ქონებას ან მშენებლობასა და საზღვარს. გვერდზე მოცემულია, როგორ დააკვალიფიციროთ დავა, დააფიქსიროთ მტკიცებულებები და სად მიმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
კვალიფიკაცია: ზემოქმედება / ზიანი / სახლის საერთო ქონება / მშენებლობა ან საზღვარი.
ზემოქმედება: ხმაური, სუნი, ვიბრაცია უნდა აიტანოთ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი სარგებლობას არ გიშლით ან უმნიშვნელოა (სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლი); თუ აიტანა გევალებათ, მაგრამ ზემოქმედება ადგილისთვის ჩვეულებრივს აღემატება — ფულადი კომპენსაცია (სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლი); მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს ხელშეშლის შეწყვეტა, ხოლო თუ ის გრძელდება — სასამართლოს გზით (სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი). ხმაური: საცხოვრებელ სახლში ხმაურის დასაშვები ნორმების გადაჭარბება — ფიზიკური პირის დაჯარიმება 150 ლარით, განმეორებით — მეტით (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 77¹ მუხლი); დღის საათებში სამშენებლო და სარემონტო სამუშაოები ამ მუხლს არ ექვემდებარება (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 77¹ მუხლი) — დაფიქსირებისთვის გამოიძახეთ პოლიცია ან მერიის უფლებამოსილი სამსახური.
დატბორვა: ზიანის მიმყენებელი, რომელმაც ზიანი უკანონოდ, განზრახ ან გაუფრთხილებლობით მიაყენა, ვალდებულია აანაზღაუროს იგი (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი); მესაკუთრე ვალდებულია საკუთარი და საერთო ქონებით ისე ისარგებლოს, რომ სხვებს არ ავნოს („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლი); და საერთო კომუნიკაციების შესაკეთებლად ბინაში შეუშვას (მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება) („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლი). დაუყოვნებლივ — დათვალიერების აქტი, ფოტოები, ხარჯთაღრიცხვა, წერილობითი პრეტენზია; ზიანის ანაზღაურების ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).
სახლის საერთო ქონება: კიბეები, დერეფნები, სახურავები, ფასადები სარგებლობაში გადაეცემა მხოლოდ ამხანაგობის ყველა წევრის ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი); ამხანაგობას უფლება აქვს სასამართლოში უჩივლოს მესაკუთრეს, რომელიც ვალდებულებებს არღვევს („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლი).
მშენებლობა და საზღვარი: შეიძლება მოითხოვოთ ისეთი ნაგებობის აკრძალვა, რომელიც აშკარად დაუშვებლად ზღუდავს ნაკვეთით სარგებლობას (სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლი); სამშენებლო ზედამხედველობის ორგანოს უფლება აქვს შეაჩეროს თვითნებური მშენებლობა და მიიღოს დემონტაჟის გადაწყვეტილება („სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის“ 127-ე მუხლი); ნაგებობის ნაკვეთზე განზრახვის გარეშე შესვლა უნდა აიტანოთ, თუ წინასწარ ან აღმოჩენისთანავე არ გააპროტესტეთ (სამოქალაქო კოდექსის 179-ე მუხლი); თუ ზუსტი საზღვრის დადგენა შეუძლებელია, გადაწყვეტს მეზობლების ფაქტობრივი მფლობელობა (სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლი).
სად მიმართოთ: პოლიცია/მერია (ხმაური); ამხანაგობა; მუნიციპალური სამშენებლო ზედამხედველობა; სასამართლო; მედიაცია.
მტკიცებულებები: დათვალიერების აქტი ამხანაგობის თავმჯდომარესთან/მეზობლებთან ერთად, ფოტო/ვიდეო, ხმაურის ჩანაწერები თარიღებით, პოლიციის ოქმები, ხარჯთაღრიცხვა/ექსპერტიზა, რეესტრის ამონაწერი, საკადასტრო გეგმა.
ხაფანგები: დატბორვა დაუყოვნებლივი დაფიქსირების გარეშე — შემდეგ ვეღარ დაამტკიცებთ მიზეზს და ოდენობას; ზიანის ხანდაზმულობის ვადის გაშვება; დუმილი, როცა მეზობელი საზღვარზე მშენებლობას იწყებს — შემდეგ აიტანა მოგიწევთ; პასუხად თვითნებობა (კარის დანგრევა, წყლის გამორთვა) — საპასუხო პასუხისმგებლობა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სამართლებრივი კვალიფიკაცია (ზემოქმედება / ზიანი / საერთო ქონება / მშენებლობა და საზღვარი)
- როგორ დავაფიქსიროთ მტკიცებულებები
- სად მივმართოთ (პოლიცია/მერია, ამხანაგობა, სამშენებლო ზედამხედველობა, სასამართლო)
- ზიანის ხანდაზმულობის ვადა
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 175. სამეზობლო ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება
- მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 179. ფულადი კომპენსაცია თმენის ვალდებულებისათვის
- მუხლი 172. უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა
- მუხლი 176. დაუშვებელი ხელყოფა
- მუხლი 992. ცნება
- მუხლი 178. მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრის უფლება ნაყოფზე
- მუხლი 540. ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება სადგომის ქირავნობისას
ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ
- მუხლი 21. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მოვალეობები
- მუხლი 6. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განკარგვა
- მუხლი 5. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონება
- მუხლი 7. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური და საერთო ქონებით სარგებლობა
- მუხლი 8. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვა
- მუხლი 9. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში შემავალი მიწის ნაკვეთის საზღვრები
- მუხლი 20. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა უფლებები