დეველოპერისგან შეძენილი ახალი ბინის ნაკლი

რა უნდა გააკეთოთ

1. ჯერ გამორიცხეთ სამომხმარებლო რეჟიმი: ბინა არ არის „საქონელი“ „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის გაგებით (საქონელი მოძრავი ნივთია); მყიდველის უფლებები — სამოქალაქო კოდექსით („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი) — მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კანონის გარანტიის ვადები და წესები ბინაზე არ ვრცელდება. დააკვალიფიცირეთ ხელშეკრულება (მომავალი ბინის ნასყიდობა ან ნარდობა) და ვადა: უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობა — 6 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი); ითვლება იმ მომენტიდან, როცა შეიტყვეთ ან უნდა გცოდნოდათ დარღვევის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი). ნარდობისას: თუ ხელშეკრულება ნარდობაა (ნარდობა), სამუშაოს ნაკლზე — 1 წელი, შენობასთან დაკავშირებულზე — 5 წელი მიღების დღიდან (სამოქალაქო კოდექსის 655-ე მუხლი).

2. არის თუ არა ნაკლი: ნაკლის გარეშეა, თუ შეესაბამება შეთანხმებულ ხარისხს (კარკასის სპეციფიკაცია), წინააღმდეგ შემთხვევაში — ვარგისია ჩვეულებრივი გამოყენებისთვის (სამოქალაქო კოდექსის 488-ე მუხლი); ნაკლს უთანაბრდება სხვა ნივთის ან ნაკლები რაოდენობის გადაცემა (სხვა ფანჯრები, ნაკლები ფართობი) (სამოქალაქო კოდექსის 488-ე მუხლი). შეამოწმეთ: მყიდველს უფლებები არ აქვს, თუ ხელშეკრულების დადებისას ნაკლის შესახებ იცოდა (სამოქალაქო კოდექსის 494-ე მუხლი); მიცემულია გარანტიის ვადა — მის ფარგლებში გამოვლენილი ნაკლი ივარაუდება მყიდველისთვის უფლების მიმნიჭებლად (სამოქალაქო კოდექსის 496-ე მუხლი); ხელშეკრულების პუნქტი პასუხისმგებლობის გამორიცხვის შესახებ ბათილია, თუ გამყიდველმა ნაკლი განზრახ დაფარა (სამოქალაქო კოდექსის 497-ე მუხლი).

3. ჩაბარება-ჩაბარების აქტი: ყველა დეფექტი შეიტანეთ მიღება-ჩაბარების აქტში ან წერილობით შენიშვნაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში ნარდობისას, თუ სამუშაო ნაკლის ცოდნით მიიღეთ პრეტენზიის გარეშე — მასზე უფლებას კარგავთ (სამოქალაქო კოდექსის 652-ე მუხლი).

4. მოთხოვნები თანმიმდევრობით: წერილობითი პრეტენზია ნაკლის ჩამონათვალითა და ვადით — გამყიდველი ვალდებულია ნაკლი აღმოფხვრას ამისთვის საჭირო ვადაში (სამოქალაქო კოდექსის 490-ე მუხლი); აღმოფხვრის ყველა ხარჯი (სამუშაო, მასალა) გამყიდველს ეკისრება (სამოქალაქო კოდექსის 490-ე მუხლი). შემდეგ: ამ ვადაში არ აღმოფხვრა — ფასის შემცირება აღმოფხვრისთვის საჭირო თანხით (სამოქალაქო კოდექსის 492-ე მუხლი); ან ხელშეკრულების მოშლა ნაკლის გამო ხარჯების ანაზღაურებით (სამოქალაქო კოდექსის 491-ე მუხლი) (ხელშეკრულებისგან უარის თქმა — მყიდველის მიერ მიცემული დამატებითი ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლი)); ასევე ნაკლით გამოწვეული ზიანი ზოგადი წესებით (სამოქალაქო კოდექსის 494-ე მუხლი).

5. დამტკიცება: დამოუკიდებელი სამშენებლო ექსპერტიზა, ფოტო/ვიდეო თარიღებით, მიმოწერა; შემდეგ სარჩელი სამოქალაქო სასამართლოში.

6. სად მიმართოთ: დეველოპერი (პრეტენზია); ექსპერტი; სამოქალაქო სასამართლო; სახლის საერთო ქონება — ამხანაგობასთან ერთად.

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება და სპეციფიკაცია, შენიშვნებით მიღება-ჩაბარების აქტი, ფოტო/ვიდეო თარიღებით, სამშენებლო ექსპერტიზა, პრეტენზია, ხარჯთაღრიცხვები.

8. ხაფანგები: აქტზე „პრეტენზიის გარეშე“ ხელის მოწერა დეფექტების ცოდნით; მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კანონის გარანტიაზე მითითება სამოქალაქო კოდექსის ნაცვლად; დეფექტისა და პრეტენზიის დაფიქსირებამდე თვითონ შეკეთება; ნარდობის მოკლე ვადის გაშვება, როცა ვადას ნასყიდობის მიხედვით ითვლით.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ბინა არ არის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კანონის „საქონელი“ — მისი გარანტიის ვადები არ მოქმედებს, უფლებები სამოქალაქო კოდექსითაა
• რა ითვლება ნაკლად (სახელშეკრულებო ხარისხი, სხვა ნივთი, ნაკლები ფართობი)
• მოთხოვნების თანმიმდევრობა — აღმოფხვრა დეველოპერის ხარჯზე, შემდეგ ფასის შემცირება ან მოშლა, ზიანის ანაზღაურებასთან ერთად
• ვადები (უძრავ ქონებაზე 6 წელი, ნარდობისას — მიღებიდან) და რა მომენტიდან
• მიღება-ჩაბარების აქტი — დეფექტების დაფიქსირება, „პრეტენზიის გარეშე“ ხელის არმოწერა
• მტკიცებულებები (ექსპერტიზა) და სად მივმართოთ