ხელფასის გადაუხდელობა

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვალის შემადგენლობა: ხელფასი — თვეში ერთხელ მაინც (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლი); ზეგანაკვეთური სამუშაო — გაზრდილი საათობრივი განაკვეთით (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი) (სამუშაო დროის აღრიცხვის ფურცელი დამსაქმებელთანაა: იგი ვალდებულია აწარმოოს ნამუშევარი დროის აღრიცხვა და შეინახოს 1 წლის განმავლობაში (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი)); დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული მოცდენა სრულად ანაზღაურდება (შრომის კოდექსის 42-ე მუხლი); სამუშაოდან გათავისუფლებისას: საბოლოო ანგარიშსწორება — შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა (შრომის კოდექსის 44-ე მუხლი); გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია (თუ ხელშეკრულება დამსაქმებელმა შეწყვიტა) (შრომის კოდექსის 31-ე მუხლი). უკანონო დაკავებული თანხები უნდა დაბრუნდეს: ერთდროულად ხელფასის არაუმეტეს 50%-ის დაკავება შეიძლება (შრომის კოდექსის 43-ე მუხლი).

2. ჯარიმა: ნებისმიერი გადახდის/ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისთვის — დაყოვნებული თანხის 0,07% (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლი) — გამოთვალეთ თითოეულ გადახდაზე მისი ვადის დადგომიდან გადახდამდე.

3. ვადა: შრომის კოდექსიდან გამომდინარე მოთხოვნებზე სარჩელი — 1 წლის განმავლობაში იმ მომენტიდან, როდესაც დასაქმებულმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო დარღვევის შესახებ (შრომის კოდექსის 74-ე მუხლი); პერიოდული გადახდებისთვის ნუ დაეყრდნობით სამოქალაქო კოდექსის სამწლიან ვადას (მისი გავრცელება ხელფასზე სადავოა) (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი) — ძველი თვეები სათითაოდ ვარდება.

4. სასამართლომდე (სავალდებულო არ არის, მაგრამ მომგებიანია): წერილობითი შეტყობინება დამსაქმებლისთვის ზუსტი საფუძვლითა და მოთხოვნებით (შრომის კოდექსის 62-ე მუხლი); პასუხი — 10 კალენდარული დღის განმავლობაში (შრომის კოდექსის 62-ე მუხლი); თუ 14 კალენდარულ დღეში შეთანხმება ვერ მოხერხდა — სასამართლო (შრომის კოდექსის 62-ე მუხლი); პროცედურისგან თავის არიდებულ მხარეს ეკისრება მტკიცების ტვირთი (შრომის კოდექსის 62-ე მუხლი). პარალელურად — შრომის ინსპექციის სამსახური (შრომის კოდექსის 75-ე მუხლი): ინსპექცია თითოეული დარღვევისთვის აცხადებს გაფრთხილებას ან აკისრებს ჯარიმას (შრომის კოდექსის 77-ე მუხლი).

5. სასამართლო: შრომით დავას სასამართლო განიხილავს არაუგვიანეს 1 თვისა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლი); სარჩელის უზრუნველყოფა — დამსაქმებლის ქონებასა და ფულზე ყადაღის დადება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 198-ე მუხლი); მიკუთვნებული ხელფასი არაუმეტეს 3 თვის ოდენობით შეიძლება მიექცეს დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლი).

6. დამსაქმებლის გაკოტრება: მოთხოვნა უნდა განაცხადოთ გადახდისუუნარობის საქმეში; დასაქმებულთა მოთხოვნების რიგითობა გადაამოწმეთ მოქმედ კანონში.

7. სად მიმართოთ: შრომის ინსპექციის სამსახური; სასამართლო — რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია.

8. მტკიცებულებები: შრომითი ხელშეკრულება და ბრძანებები, ხელფასის ფურცლები, საბანკო ამონაწერები, მიმოწერა და გადახდის დაპირებები, კოლეგების ჩვენებები; სამუშაო დროის აღრიცხვის ფურცლები — დამსაქმებლისგან გამოითხოვეთ.

9. ხაფანგები: შრომის კოდექსის ერთწლიანი ვადის გაშვება სამოქალაქო კოდექსის ვადაზე დაყრდნობით; არასრული შეტყობინება — დავის მსვლელობისას მოთხოვნის გაზრდა შეუძლებელია, ამიტომ მაშინვე მიუთითეთ მთელი ვალი და ჯარიმა; „ბინძური“ და „სუფთა“ თანხის აღრევა; „კონვერტით“ გაცემული ხელფასის დამტკიცება თითქმის შეუძლებელია.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ვალის შემადგენლობა (ხელფასი, ზეგანაკვეთური, საბოლოო ანგარიშსწორება, შვებულება) და დღეში 0,07%-იანი ჯარიმა
• შრომის კოდექსით გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ვადა — 1 წელი დარღვევის შეტყობის მომენტიდან
• ალგორითმი: წერილობითი შეტყობინება → პასუხი 10 დღეში / 14 დღე → შრომის ინსპექციის სამსახური და/ან სასამართლო
• სარჩელის უზრუნველყოფა და დაუყოვნებლივ აღსრულება, დამსაქმებლის გაკოტრების რისკი