Yazılı sözleşme olmadan çalışıyorum: iş ilişkisi nasıl ispatlanır: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Nitelendirme: iş sözleşmesi sözlü olabilir (Gürcistan Çalışma Kanunu, md. 12); iş ilişkisi, fiilen çalışmaya başlandığı andan itibaren doğar (Çalışma Kanunu, md. 15). İspatlanması gereken: iş ilişkisi — ücret karşılığında örgütlü emek koşullarında işveren için çalışma (Çalışma Kanunu, md. 2) — çalışma çizelgesi, bağımlılık, iş yeri, düzenli ödeme.
2. Süreler: Çalışma Kanunu’ndan doğan davalar (maaş vb.) — ihlali öğrendiği andan itibaren 1 yıl (Çalışma Kanunu, md. 74). İşten çıkarıldıysa — sona erdirmeye itiraz bildirimden itibaren 30 takvim günü içinde (Çalışma Kanunu, md. 48).
3. Deliller: çalışma olgusunu çalışan ispatlar — tanıklar, yazılı ve maddi deliller dahil (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 102); delillerin önceden belirlenmiş gücü yoktur (Medeni Usul Kanunu, md. 105). Yöneticiyle yazışmalar (görevler, çizelge), havaleler, iş yerinde fotoğraflar, üniforma/rozet, tanıklar.
4. Yükü kaydırma: yazılı talep — uzlaşma usulünden kaçınılmışsa — ispat yükü işverendedir (Çalışma Kanunu, md. 62); puantajların, görüntülerin, kasa vardiyalarının getirtilmesini isteyin — istenen belge sunulmazsa mahkeme çalışanı olgunun ispatından muaf tutabilir (Medeni Usul Kanunu, md. 136).
5. Usul: “iş ilişkisinin tespiti” için özel bir yargılama yoktur — uyuşmazlıkta yalnızca dava vardır (Medeni Usul Kanunu, md. 311) — maaş/işe iade için; ilişkinin varlığı davanın dayanağıdır. Paralel olarak Teftiş Hizmeti: ilişki 1 aydan uzunsa yazılı şekil zorunludur — bu işverenin yükümlülüğüdür (Çalışma Kanunu, md. 12); Çalışma Kanunu ihlali için Çalışma Teftiş Hizmeti işverene uyarı veya para cezası verir (çalışana para tahsil etmez) (Çalışma Kanunu, md. 77).
6. Talepler: maaş, izin ücreti, işe iade/tazminat; ödemenin gecikmesinin her günü için %0,07 gecikme cezası (Çalışma Kanunu, md. 41).
7. Nereye başvurulur: işveren — yazılı talep; mahkeme — ilçe (şehir) mahkemesi; Çalışma Teftiş Hizmeti — işverene ceza.
8. Delil: yazışmalar, fotoğraf/video, havaleler, giriş kartı, tanıklar.
9. Tuzaklar: kâğıt üzerinde sözleşme yoksa hak da yoktur diye düşünmek; dava yerine özel yargılamada “olgunun tespitini” beklemek; fiilen işten çıkarılmışsa 30 günlük süreyi kaçırmak.

Mutlaka kontrol edin

• sözlü sözleşme geçerlidir, ilişki fiilen çalışmaya başlamayla doğar
• neyle ispatlanır (tanıklar, yazışmalar, havaleler) ve ispat yükü nasıl kaydırılır (talep, belgelerin getirtilmesi)
• olgunun ayrıca tespiti değil, maaş/işe iade davası; Teftiş Hizmeti — ceza verir, para değil
• süreler: parasal talepler için 1 yıl, sona erdirmede 30 gün