სისხლის სამართალი
საქონელში ან ქირაში გადავიხადე — გამყიდველი გაქრა
გვერდზე განხილულია, რა უნდა გააკეთოს იმან, ვინც ონლაინ გადაიხადა საქონელში ან ქირაში და გამყიდველი გაქრა: მტკიცებულებების დაფიქსირება, განცხადება თაღლითობაზე, ბანკის როლი, დაზარალებულის სტატუსი და სარჩელი მიმღების მიმართ.
რა უნდა გააკეთოთ
იმავე დღეს: განცხადების, პროფილისა და მიმოწერის სკრინშოტები, მიმღების რეკვიზიტებიანი ქვითარი; განცხადება პოლიციაში — თაღლითობა — სხვისი ქონების დაუფლება მითვისების მიზნით მოტყუებით (ფიქტიური გამყიდველი/განცხადება) (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი); 150 ლარზე მეტი ზიანი — „მნიშვნელოვანი“ (დამამძიმებელი შემადგენლობა) (სისხლის სამართლის კოდექსის 177-ე მუხლი); განმცხადებელს უფლება აქვს მიიღოს წერილობითი ცნობა დანაშაულის შესახებ შეტყობინების შეტანის თაობაზე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი). აცნობეთ საკუთარ ბანკსა და მიმღების ბანკს (თხოვნაა და არა ბანკის ვალდებულება), დაასაჩივრეთ პლატფორმაზე.
ბანკი თავად არ გააუქმებს: თავად გადამხდელის მიერ დადასტურებული გადარიცხვა ავტორიზებული ოპერაციაა (მოტყუების პირობებშიც) („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 22-ე მუხლი); ბანკის მიერ მიღებულ საგადახდო დავალებას კლიენტი ვეღარ გამოითხოვს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 29-ე მუხლი).
დაზარალებულის სტატუსი: თუ დაზარალებულად ცნობის შესახებ განცხადება 48 საათში არ დაკმაყოფილდა — ერთხელ ზემდგომ პროკურორთან, შემდეგ სასამართლოში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი). შემდეგ პროკურორს სთხოვეთ მიმღების ანგარიშზე ყადაღის დადება: ბრალდების მხარის შუამდგომლობით სასამართლოს შეუძლია ყადაღა დაადოს დანაშაულებრივი გზით მოპოვებულ ქონებას, რათა იგი არ დაიმალოს და არ დაიხარჯოს — პროკურორს სთხოვეთ მიმღების ანგარიშზე ყადაღის დადება (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 151-ე მუხლი). ანგარიშის მფლობელის მონაცემებს გამოძიება იღებს.
სარჩელი მიმღების მიმართ (ხშირად „დროპი“ — ბარათის მფლობელი): ფულის მიმღების მიმართ — სარჩელი საფუძვლის გარეშე მიღებულის დაბრუნებაზე (სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი); ან განზრახი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი); დელიქტური სარჩელის ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა პირმა შეიტყო ზიანის ან მისი ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი); სარჩელთან ერთად — უზრუნველყოფა (მოპასუხის ანგარიშზე ყადაღა), თუ მის გარეშე აღსრულება გაძნელდება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: პოლიცია (შსს) ან პროკურატურა; საკუთარი ბანკი და მიმღების ბანკი; განცხადებების პლატფორმა; ზემდგომი პროკურორი; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: განცხადებისა და პროფილის ბმული და სკრინშოტები, მიმოწერა, ტელეფონის ნომერი, გადარიცხვის ქვითარი (IBAN/ბარათი, მიმღების სახელი), ცარიელი ამანათის ფოტო და ზედნადები.
ხაფანგები: ბანკთან კამათი „არასანქცირებული ჩამოჭრის“ შესახებ — გადარიცხვა თავად კლიენტმა დაადასტურა; ლოდინი „სანამ გამყიდველი უპასუხებს“ — დროპ-ბარათიდან ფულს საათებში გამოიტანენ; „შუამავლებისთვის“ გადახდა, რომლებიც საკომისიოთი ფულის დაბრუნებას გპირდებიან, განმეორებითი თაღლითობაა; დაზარალებულის სტატუსის არმოთხოვნა — მის გარეშე საქმის შესახებ ინფორმაცია და გასაჩივრების უფლება არ გაქვთ.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- დაუყოვნებლივ დააფიქსირეთ მტკიცებულებები და შეიტანეთ განცხადება თაღლითობის შესახებ, აიღეთ ცნობა
- ბანკი გადარიცხვას თავად არ გააუქმებს — ოპერაცია ავტორიზებულია
- დაზარალებულის სტატუსი და პროკურორის მეშვეობით შუამდგომლობა მიმღების ანგარიშზე ყადაღის დადების შესახებ
- სარჩელი მიმღების მიმართ (უსაფუძვლო გამდიდრება/დელიქტი), ხანდაზმულობა 3 წელი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 976. ვითომ-კრედიტორისაგან მოთხოვნის საფუძვლები
- მუხლი 992. ცნება
- მუხლი 991. სხვის ხარჯზე უსაფუძვლოდ გამდიდრების შედეგები
- მუხლი 408. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოვალეობა
- მუხლი 409. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობა
- მუხლი 411. ზიანის ანაზღაურება მიუღებელი შემოსავლისათვის
- მუხლი 412. ზიანი, რომელზედაც ვრცელდება ანაზღაურების მოვალეობა