სახელმწიფო ორგანოები
სახელმწიფო ორგანოს / მერიის გადაწყვეტილების გასაჩივრება
სახელმწიფო ორგანოს ან მერიის გადაწყვეტილების გასაჩივრების წესი: სასამართლომდე ადმინისტრაციული საჩივრის სავალდებულოობა, საჩივრისა და სარჩელის ვადები, ვინ განიხილავს საჩივარს და რა შეიძლება მოითხოვოთ სასამართლოში.
რა უნდა გააკეთოთ
კვალიფიკაცია: აქტი, უარი, უმოქმედობა თუ ნორმატიული აქტი; არსებობს თუ არა სპეციალური კანონი. ზოგადი წესი: ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული ერთჯერადი ადმინისტრაციული საჩივრის გარეშე სასამართლო არ მიიღებს სარჩელს ორგანოს წინააღმდეგ, თუ კანონი პირდაპირ სხვას არ ითვალისწინებს (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი).
საჩივრის ვადები: საჩივარი — აქტის გამოქვეყნებიდან ან მასთან ოფიციალურად გაცნობიდან 1 თვე, თუ კანონი სხვა ვადას არ ადგენს (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი); საჩივრის გაშვებული ვადა აღდგება დაუძლეველი ძალის ან სხვა საპატიო მიზეზის არსებობისას (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი). დუმილი: განცხადებაზე გადაწყვეტილება — წარდგენიდან 1 თვის ვადაში, თუ კანონი სხვა ვადას არ ადგენს (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 მუხლი); აქტის გამოცემის ვადის გადაცილება უარად ითვლება და საჩივრდება იმავე წესით (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 177-ე მუხლი); ასეთი უარის გასაჩივრების ვადა არ დგინდება (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი). არ აგერიოთ: გასაჩივრების წესის განუმარტებლობისას 1-წლიანი ვადა ეხება მხოლოდ სასამართლო აქტებს და არა ორგანოს აქტებს (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-12 მუხლი).
გაუქმების საფუძვლები: აქტი ბათილია, თუ ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის მოთხოვნები (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60-ე მუხლი); წერილობითი ინდივიდუალური აქტი უნდა შეიცავდეს წერილობით დასაბუთებას (ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს) (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლი).
საჩივარი: საჩივარს განიხილავს აქტის გამომცემი ორგანო (მასში ზემდგომი პირი), ხოლო ხელმძღვანელის აქტზე — ზემდგომი ორგანო (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 178-ე მუხლი); საჩივარზე გადაწყვეტილება — 1 თვის ვადაში (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 183-ე მუხლი); საჩივრის წარდგენა, როგორც წესი, აჩერებს აქტის მოქმედებას (არსებობს გამონაკლისები) (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 184-ე მუხლი).
სასამართლო: ინდივიდუალური აქტის წინააღმდეგ სარჩელი — აქტთან/საჩივარზე გადაწყვეტილებასთან გაცნობიდან ან მისი განხილვის ვადის გასვლიდან 1 თვე; ნორმატიული აქტის წინააღმდეგ — ზიანის მიყენებიდან 3 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი); აქტის გამოცემის დავალდებულების სარჩელი — უარის მიღებიდან 1 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლი); აქტის გაუქმების სარჩელზე მტკიცების ტვირთი ორგანოს ეკისრება (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლი). მოთხოვნები: აქტის ბათილად ცნობა, აქტის გამოცემის/მოქმედების განხორციელების დავალდებულება, ზიანის ანაზღაურება.
საჯარო ინფორმაცია: საჯარო ინფორმაცია გაიცემა დაუყოვნებლივ ან არაუგვიანეს 10 დღისა (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-40 მუხლი); უარი ან დუმილი — საჩივარი, შემდეგ სასამართლო.
სად მივმართოთ: აქტის გამომცემი ორგანო ან ზემდგომი ორგანო; შემდეგ — რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: რეგისტრაციის აღნიშვნით განცხადება, აქტი და მისი ჩაბარების თარიღის დამადასტურებელი მტკიცებულება, მიმოწერა, მოთხოვნილ უფლებაზე დოკუმენტები.
ხშირი შეცდომები: ვადა აქტთან ოფიციალურად გაცნობიდან აითვლება — შეინახეთ კონვერტი/შეტყობინება; სპეციალურ კანონს შეუძლია შეცვალოს როგორც ვადა, ისე საჩივრის ადრესატი — პირველ რიგში ეს გადაამოწმეთ.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სასამართლომდე ადმინისტრაციული საჩივრის სავალდებულოობა და კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისები
- 1 თვე საჩივრისთვის, 1 თვე განხილვისთვის და 1 თვე სარჩელისთვის
- ვინ განიხილავს საჩივარს
- რა მოვითხოვოთ სასამართლოში და როგორ გავასაჩივროთ ორგანოს დუმილი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი
- მუხლი 180. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების ვადა
- მუხლი 100. გადაწყვეტილების მიღება
- მუხლი 183. ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ვადა
- მუხლი 40. საჯარო ინფორმაციის გაცემა
- მუხლი 177. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების უფლება
- მუხლი 184. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეჩერება ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენისას
- მუხლი 53. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთება
- მუხლი 178. ადმინიტრაციული საჩივრის განმხილველი უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო
- მუხლი 51. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ფორმა
- მუხლი 52. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის რეკვიზიტები
- მუხლი 54. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალაში შესვლა
- მუხლი 179. ადმინისტრაციული საჩივარი
- მუხლი 181. ადმინისტრაციული საჩივრის შინაარსი
- მუხლი 28. საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა
- მუხლი 37. საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნა
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი
- მუხლი 22. სარჩელი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე
- მუხლი 23. სარჩელი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის თაობაზე
- მუხლი 2. სასამართლოს განსჯადი ადმინისტრაციული საქმეები
- მუხლი 17. მტკიცების ტვირთი
- მუხლი 12. გასაჩივრების ვადის ათვლა
- მუხლი 24. სარჩელი ქმედების განხორციელების თაობაზე
- მუხლი 25. აღიარებითი სარჩელი