Çalışma ilişkileri
Çalışma koşulları: izin, fazla mesai, doğum izni, ayrımcılık: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
İzin, çalışma süresi, fazla mesai, doğum ve çocuk bakım izinleri, hastalık ve ayrımcılığa ilişkin yasal asgari haklar ve nereye başvurulacağı bu sayfada özetlenmektedir.
Ne yapmalı
- İzin: ücretli — yılda en az 24 iş günü (Gürcistan Çalışma Kanunu, md. 31); ücretsiz — en az 15 takvim günü (Çalışma Kanunu, md. 31); hak, 11 aylık çalışmadan sonra doğar (Çalışma Kanunu, md. 32); izin ücreti — izinden önceki 3 ayın ortalama maaşına göre (Çalışma Kanunu, md. 36); sözleşme bu koşulları kötüleştiremez (Çalışma Kanunu, md. 31); sözleşmede yıllık izinden feragat geçersizdir (Çalışma Kanunu, md. 31); izni art arda 2 yıl ertelemek yasaktır (Çalışma Kanunu, md. 35).
- Süre: haftada en fazla 40 saat (Çalışma Kanunu, md. 24); fazla mesai — yalnızca tarafların anlaşmasıyla (Çalışma Kanunu, md. 27), artırılmış saatlik ücretle (Çalışma Kanunu, md. 27); bayramlarda çalışma — fazla mesaidir (Çalışma Kanunu, md. 30).
- Doğum izni: gebelik ve doğum nedeniyle — 126 takvim günü (komplikasyon/ikiz — 143) (Çalışma Kanunu, md. 37); çocuk bakımı için — 604 gün (komplikasyon/ikiz halinde — 587), bunun 57’si ücretlidir (Çalışma Kanunu, md. 37); ödeme — devlet bütçesinden (Çalışma Kanunu, md. 39). Güvenceler: hamileliğin bildirilmesinden itibaren ve bu izinler süresince işten çıkarma yapılamaz (sürenin sona ermesi, anlaşma, ihlaller vb. hariç) (Çalışma Kanunu, md. 47); aynı işe aynı koşullarda dönme hakkı (Çalışma Kanunu, md. 20).
- Hastalık izni: art arda 40 güne kadar veya 6 ayda 60 güne kadar iş göremezlik — ilişkinin askıya alınması (Çalışma Kanunu, md. 46); kanun veya sözleşme aksini öngörmedikçe bu süre için maaş ödenmez (Çalışma Kanunu, md. 46) — sözleşmeyi kontrol edin.
- Ayrımcılık: taciz (cinsel dahil) bir ayrımcılık biçimidir (Çalışma Kanunu, md. 4); çalışan olguları gösterir, işveren ayrımcılığın olmadığını ispatlar (Çalışma Kanunu, md. 7). Yollar: Halk Savunucusu (სახალხო დამცველი) ayrımcılık şikâyetlerini inceler (Ayrımcılığın Tüm Biçimlerinin Ortadan Kaldırılması Hakkında Kanun, md. 6); Teftiş Hizmeti; mahkeme — manevi ve maddi zararın tazmini davası (Ayrımcılığın Tüm Biçimlerinin Ortadan Kaldırılması Hakkında Kanun, md. 10).
- Koruma: işverene yazılı talep → Çalışma Teftiş Hizmeti (შრომის ინსპექციის სამსახური) (Çalışma Kanunu, md. 75) → mahkeme; Çalışma Kanunu’ndan doğan dava — ihlali öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği andan itibaren 1 yıl içinde (Çalışma Kanunu, md. 74).
- Nereye başvurulur: Çalışma Teftiş Hizmeti; Halk Savunucusu (ayrımcılık); mahkeme — ilçe/şehir mahkemesinin hukuk dairesi.
- Delil: iş sözleşmesi ve iç düzenleme, izin emirleri, puantajlar ve vardiya çizelgeleri, yazışmalar, tıbbi belgeler, tanıklar.
- Tuzaklar: sözleşmedeki izinden “feragat” geçerli değildir; ücretsiz fazla mesai, artırılmış ödeme şartıyla çelişir; işvereni hamilelikten haberdar etmemek (yazılı olması daha iyi) — işten çıkarma yasağı bildirimden itibaren işler; dava için 1 yıllık süreyi kaçırmak.
Mutlaka kontrol edin
- rakamlarla yasal asgari (izin, saatler, doğum izni)
- sözleşme yasal güvenceleri kötüleştiremez
- hamileler için ve doğum izninden sonra güvenceler; doğum ödeneğini kim öder
- nereye şikâyet edilir: Çalışma Teftiş Hizmeti, Halk Savunucusu, mahkeme — ve 1 yıllık süre
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს შრომის კოდექსი
- მუხლი 32. შვებულების მიცემის წესი
- მუხლი 74. ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 36. დასაქმებულის საშვებულებო ანაზღაურება
- მუხლი 24. სამუშაო დროის ხანგრძლივობა
- მუხლი 37. შვებულება ორსულობისა და მშობიარობის გამო, შვებულება ბავშვის მოვლის გამო
- მუხლი 35. ანაზღაურებადი შვებულების გადატანის გამონაკლისი შემთხვევები
- მუხლი 27. ზეგანაკვეთური სამუშაო
- მუხლი 30. უქმე დღეები
- მუხლი 39. ორსულობისა და მშობიარობის გამო შვებულების, ბავშვის მოვლის გამო შვებულებისა და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულების ანაზღაურება
- მუხლი 20. შრომითი ხელშეკრულების პირობების შეცვლა
- მუხლი 47. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლები
- მუხლი 46. შრომითი ურთიერთობის შეჩერება
- მუხლი 7. მტკიცების ტვირთი
- მუხლი 75. სახელმწიფო ზედამხედველობა საქართველოს შრომის კანონმდებლობაზე
- მუხლი 4. შრომითი დისკრიმინაციის ცნება
- მუხლი 31. შვებულების ხანგრძლივობა
- მუხლი 33. ანაზღაურებისგარეშე შვებულების აღებისას დამსაქმებლის წინასწარ გაფრთხილების ვალდებულება
- მუხლი 34. შვებულების მოთხოვნის უფლების წარმოშობა
- მუხლი 25. ცვლაში მუშაობისთვის განსაზღვრული სამუშაო დრო
- მუხლი 26. სამუშაო დროის შეჯამებული აღრიცხვის წესი