არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსი · რედაქცია 26.06.2025

არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსი სასამართლო პრაქტიკაში

საერთო სასამართლოების 1 591 მითითება 66 მუხლზე . ქვემოთ — 52 ყველაზე ხშირად გამოყენებული მუხლი და ფრაგმენტი უმაღლესი ინსტანციის ერთ-ერთი გადაწყვეტილებიდან.

1. მუხლი 73. ვადიანი თავისუფლების აღკვეთა — 252 გადაწყვეტილება

   თ-ი ცნობილ იქნეს დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 118-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 4 წლით, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 73-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, შეუმცირდეს 1/3-ით და განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 2 წლითა და 8 თვით, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 74-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაეთვალოს პირობით მსჯავრად და გამოსაცდელ ვადად დაუდგინდეს 2 წელი და 8 თვე;

2. მუხლი 25. ზიანის ანაზღაურებისა და კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება — 117 გადაწყვეტილება

   ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-13 მუხლის, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 და მე-6 მუხლების, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-13, 25-ე მუხლების, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსსკ-ის) მე-10 მუხლის, საქართველოს სსსკ-ის – 182-ე, 303-ე მუხლის მე-6 ნაწილის და 307-ე მუხლების საფუძველზე დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1.

3. მუხლი 74. პირობითი მსჯავრი — 117 გადაწყვეტილება

   თ-ი ცნობილ იქნეს დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 118-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 4 წლით, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 73-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, შეუმცირდეს 1/3-ით და განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 2 წლითა და 8 თვით, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 74-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაეთვალოს პირობით მსჯავრად და გამოსაცდელ ვადად დაუდგინდეს 2 წელი და 8 თვე;

4. მუხლი 13. არასრულწლოვნის პირადი ცხოვრების დაცულობა — 107 გადაწყვეტილება

   განაჩენი სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნდეს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით; 12. განაჩენი საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

5. მუხლი 75. არასრულწლოვნისთვის სასჯელის დანიშვნის ზოგადი საწყისები — 100 გადაწყვეტილება

   რის კანონით, „საერთო სასამართლოების შესახებ“ ორგანული კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-3, მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 74-ე, 75-ე, 76-ე მუხლებით, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-10, 81-ე, 274-ე, 286-ე, 301-ე მუხლით, 307-ე მუხლის პირველი

6. მუხლი 65. არასრულწლოვნის სასჯელის მიზანი — 97 გადაწყვეტილება

   ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 271– 274-ე, 301-ე მუხლებით, 307-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით, 307-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და დ ა ა დ გ

7. მუხლი 76. არასრულწლოვნისთვის კანონით გათვალისწინებულზე უფრო მსუბუქი სასჯელის დანიშვნა — 74 გადაწყვეტილება

   საქართველოს სსკ-ის 19, 3531 მუხლის მე-3 ნაწილით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 76-ე მუხლის გამოყენებით – თავისუფლების აღკვეთა 12 წლით. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 73-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, დანიშნული სასჯელი შეუმცირდეს 1/3-ით და განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 8 წლით.

8. მუხლი 3. ძირითად ტერმინთა განმარტება ამ კოდექსის მიზნებისათვის — 72 გადაწყვეტილება

   ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს 2024 წლის 17 სექტემბრის კანონით, „საერთო სასამართლოების შესახებ“ ორგანული კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-3, მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 74-ე,

9. მუხლი 59. არასრულწლოვნის საქმის სასამართლოში განხილვის სხვა თავისებურებები — 59 გადაწყვეტილება

   მოცემულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ: 2022 წლის 17 ივნისს, გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის შემდეგ, მოსამართლემ არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 27-ე მუხლის მე-4 ნაწილის,,ბ“ ქვეპუნქტის, მე-6 და მე-9 ნაწილებისა და ამავე კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, შესაბამის ორგანოს სთხოვა ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშის მომზადება და მისი გაგზავნა 2022 წლის 24 ივნისამდე.

10. მუხლი 29. არასრულწლოვნის საქმის სასამართლოში განხილვაზე/საპროცესო მოქმედებაზე დასწრების უფლების მქონე პირები — 47 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 271– 274-ე, 301-ე მუხლებით, 307-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით,

11. მუხლი 45. არასრულწლოვნისთვის მოვალეობის დაკისრება — 47 გადაწყვეტილება

    …ერთობლიობით, დ. ს–ს სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 6 თვით, რაც ამკ-ის 74-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაეთვალოს პირობითად და საქართველოს სსკ-ის 64-ე მუხლის საფუძველზე, გამოსაცდელ ვადად დაუდგინდეს 1 წელი; 9. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 45-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და ამავე კოდექსის 75-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არასრულწლოვან დ.

12. მუხლი 2. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მოქმედების სფერო და გამოყენების წესი, კანონის ანალოგია — 42 გადაწყვეტილება

    საკასაციო სასამართლომ „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-13 მუხლის, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 და მე-6 მუხლების, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-2 მუხლისა და საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 182-ე მუხლების, 303-ე მუხლის მე-3, მე-32, მე-33, მე-4 ნაწილების საფუძველზე დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1.

13. მუხლი 17. არასრულწლოვნის საქმის სასამართლოში განხილვა — 42 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: სასამართლომ იხელმძღვანელა ბავშვის უფლებათა კონვენციის მე-3, მე-14-ე და მე-40-ე მუხლებით, არასრულწლოვანთა სისხლის სამართლის ადმინისტრაციის შესახებ (,,პეკინის წესები’’) მე-11 მუხლით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-17, 29-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, 45-ე, 55- 57-ე, 59-ე, 65-ე, 71-ე, 76-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის 73-ე, 258-260-ე, 269-ე, 271-

14. მუხლი 57. არასრულწლოვნის მიერ ბრალის აღიარების დასაშვებობა — 38 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: სასამართლომ იხელმძღვანელა ბავშვის უფლებათა კონვენციის მე-3, მე-14-ე და მე-40-ე მუხლებით, არასრულწლოვანთა სისხლის სამართლის ადმინისტრაციის შესახებ (,,პეკინის წესები’’) მე-11 მუხლით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-17, 29-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, 45-ე, 55- 57-ე, 59-ე, 65-ე, 71-ე, 76-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის 73-ე, 258-260-ე, 269-ე, 271- 274-ე, 277-ე,

15. მუხლი 4. არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესების პრიორიტეტულობა — 35 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-13 მუხლის, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 და მე-6 მუხლების, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-13, 25-ე მუხლების, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსსკ-ის) მე-10 მუხლის, საქართველოს სსსკ-ის – 182-ე, 303-ე მუხლის…

16. მუხლი 77. არასაპატიმრო სასჯელის აღსრულება — 35 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 271– 274-ე, 301-ე მუხლებით, 307-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით, 307-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1.

17. მუხლი 71. საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა — 33 გადაწყვეტილება

    იგი ასევე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 2381-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 71-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე ძირითად სასჯელად დაენიშნა საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა 50 საათით, რომლის ხანგრძლივობა ყოველდღიურად არ უნდა აღემატებოდეს 4 საათს.

18. მუხლი 14. არასრულწლოვნისადმი ინდივიდუალური მიდგომა — 30 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 271– 274-ე, 301-ე მუხლებით, 307-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქ

19. მუხლი 69. შინაპატიმრობა — 30 გადაწყვეტილება

    თ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტით (2025 წლის 9 იანვრის და 2025 წლის 10 იანვრის ეპიზოდები) და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 69-ე მუხლის საფუძველზე, სასჯელის ზომად განესაზღვრა: სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტით (2025 წლის 9 იანვრის ეპიზოდი) - 8 თვით შინაპატიმრობა, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტით (2025 წლის 10 იანვრის ეპიზოდი) - 8 თვით შინაპატიმრობა.

20. მუხლი 1. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კანონმდებლობა და მისი მიზანი — 24 გადაწყვეტილება

    ი-ა, ბუნებრივია, არ ითვლება ნასამართლევად საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობის მიზნებისთვის, წინააღმდეგ შემთხვევაში აზრი დაეკარგებოდა როგორც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-12 მუხლის პირველი ნაწილით, ასევე სისხლის სამართლის კოდექსის 79-ე მუხლით გათვალისწინებულ შეღავათებს, რომლებიც კანონმდებელმა დააწესა სისხლის სამართლის კოდექსის 39-ე და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის პირველი მუხლებიდან გამომდინარე, კერძოდ: სისხლის სამართლის კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასჯელის მიზანია სამართლიანობის აღდგენა, ახალი დანაშაულის თავიდან აცილება და დამნაშავის რესოციალიზაცია.

21. მუხლი 52. არასრულწლოვნის გამოკითხვა და დაკითხვა — 21 გადაწყვეტილება

    აქვე საქართველოს კანონის ,,არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის“ 52-ე მუხლი ადგენს არასრულწლოვანი მოწმის გამოკითხვა დაკითხვის წესს.

22. მუხლი 8. ყველაზე მსუბუქი საშუალებისა და ალტერნატიული ზომის  პრიორიტეტულობა — 15 გადაწყვეტილება

    ამასთან, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-8 მუხლის მსგავსად, გ. ნის მსჯავრდებისას მოქმედი საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლის შესაბამისადაც, უპირატესობა ენიჭებოდა კონსტიტუციურ უფლებათა და თავისუფლებათა შეზღუდვის ყველაზე მსუბუქ ფორმას.

23. მუხლი 7. თანაზომიერება — 14 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-4, მე-7, მე-13, მე-14, 29-ე, 65-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით, საქართველოს სსსკ-ის მე-10, 271– 274-ე,

24. მუხლი 100. კოდექსის უკუძალა — 14 გადაწყვეტილება

    2015 წლის 12 ივნისს მიღებული არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებებს, გარდა ამ კოდექსის საპროცესო ნორმებისა, აქვს უკუძალა, თუ ამით უმჯობესდება არასრულწლოვნის მდგომარეობა.

25. მუხლი 9. პატიმრობა, როგორც უკიდურესი ღონისძიება — 12 გადაწყვეტილება

    საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-9 მუხლის დანაწესს; იმას, რომ საქართველოს სსკ-ის 225-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი სასჯელის სახედ და ზომად ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას ვადით ექვსიდან ცხრა წლამდე;

26. მუხლი 27. ინდივიდუალური შეფასების ანგარიში — 12 გადაწყვეტილება

    მოცემულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ: 2022 წლის 17 ივნისს, გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის შემდეგ, მოსამართლემ არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 27-ე მუხლის მე-4 ნაწილის,,ბ“ ქვეპუნქტის, მე-6 და მე-9 ნაწილებისა და ამავე კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, შესაბამის ორგანოს სთხოვა ინდივიდუალური შეფასების ანგარიშის მომზადება და მისი გაგზავნა 2022 წლის 24 ივნისამდე.

27. მუხლი 12. არასრულწლოვნის ნასამართლობა — 10 გადაწყვეტილება

    კ–ის ქმედების კვალიფიკაციაში წინა ნასამართლობები არ უნდა ყოფილიყო გათვალისწინებული, ვინაიდან დანაშაულები ჩადენილი იყო არასრულწლოვნობის პერიოდში, სასამართლო ერთის მხრივ ითვალისწინებს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-12 მუხლს, ხოლო მეორე მხრივ – იმ გარემოებას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 30 მაისის განაჩენით მსჯავრადშერაცხილი დანაშაულის ( საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“, „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით) ჩადენისას ლ.

28. მუხლი 66. არასრულწლოვნის სასჯელის სახეები — 8 გადაწყვეტილება

    …იანვრის რედაქცია) სასჯე-–ის სახით ითვალისწინებს ჯა---მას ან საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომას ვადით ასიდან ას ო--ხმოც საათამდე ან გა--სწორებე-–ი სამუშაოს ვადით ერთ წლამდე ანდა თა--სუფლების აღკვეთას ვადით ერთიდან სამ წლამდე. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 66-ე მუხლის თანახმად კი, არასრულწლოვნის სასჯე-–ის სახეებია: ა) ჯა---მა;

29. მუხლი 23. არასრულწლოვანი მოწმის ინტერესების დასაცავად არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესში მონაწილე პირები — 7 გადაწყვეტილება

    საკასაციო სასამართლო კვლავაც მიუთითებს საქართველოს საპროცესო კანონმდებლობით (მათ შორის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 23-ე მუხლით, საქართველოს სსსკ-ის 581-ე მუხლით) გათვალისწინებული მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის მონაწილეობის მნიშვნელობასა და მათ როლზე აღნიშნული კატეგორიის საქმეთა წარმოებაში.

30. მუხლი 40. განრიდების გამოყენების წინაპირობები — 7 გადაწყვეტილება

    ნიშანდობლივია, რომ სასამართლოს დისკრეციული უფლებამოსილება საუკეთესო ინტერესის შეფასების ეტაპზე, შეზღუდულია საერთაშორისო სამართლითა და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით დადგენილი ზოგადი პრინციპებით, კერძოდ, ბავშვთა უფლებათა კონვენციის მე-3, 37-ე და მე-40 მუხლების შესაბამისად, კანონდამრღვევი ბავშვის მიმართ შესაბამისი გადაწყვეტილების ორგანო ვალდებულია, პირველ რიგში, ყურადღება დაუთმოს ბავშვის ინტერესების დაცვას,…

31. მუხლი 68. ჯარიმა — 6 გადაწყვეტილება

    ზაფხულზე დაახლოებით ერთი თვე დასაქმებული იყო ქალაქ ბათუმში მშენებლობაზე. აღნიშნული გარემოებები იძლევა საფუძველს იმისათვის, რომ სასამართლომ გამოიყენოს საქართველოს კანონის არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 76-ე მუხლი. 25. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 68-ე მუხლის შესაბამისად, არასრულწლოვანს ჯარიმა შეიძლება დაენიშნოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მას აქვს დამოუკიდებელი შემოსავალი კანონიერი საქმიანობიდან.

32. მუხლი 36. არასრულწლოვნის სასჯელის მოხდისაგან გათავისუფლება გამამტყუნებელი განაჩენის ხანდაზმულობის გამო — 5 გადაწყვეტილება

    აღსანიშნავია, რომ განსახილველი შემთხვევის ფაქტობრივი გარემოებები შეესაბამება არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილ მოთხოვნებს, კერძოდ, ხანდაზმულობის ვადის დინების შეჩერება არ წარმოადგენს კოდექსის მიზნებისა და პრინციპების საწინააღმდეგო დებულებას, ვინაიდან არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 36-ე მუხლით დადგენილია მხოლოდ სასჯელის მოხდისაგან გათავისუფლების სპეციფიკური ვადები, ხოლო, ვინაიდან ვადის დინების განსხვავებული…

33. მუხლი 15. არასრულწლოვნის საპროცესო უფლებები — 4 გადაწყვეტილება

    ამასთან, ჩხრეკას არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-15 მუხლის თანახმად, უნდა დასწრებოდა მისი კანონიერი წარმომადგენელი.

34. მუხლი 24. არასრულწლოვანი მოწმის დაცვის ღონისძიებები — 4 გადაწყვეტილება

    …სასამართლოს მიერ არასრულწლოვანი მოწმის არდაკითხვასთან დაკავშირებით გასაჩივრებული განაჩენით განიმარტა, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-40 მუხლი ადგენს ბრალდებულის პროცესზე დასწრების უფლების შეზღუდვას. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 24-ე მუხლი ადგენს არასრულწლოვანი მოწმის დაცვის ღონისძიებებს, მათ შორის, ერთ-ერთია ბრალდებულის დროებით სასამართლო სხდომის…

35. მუხლი 37. არასრულწლოვნის შეზღუდული შერაცხადობა — 4 გადაწყვეტილება

    ნიშანდობლივია, რომ სასამართლოს დისკრეციული უფლებამოსილება საუკეთესო ინტერესის შეფასების ეტაპზე, შეზღუდულია საერთაშორისო სამართლითა და არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსით დადგენილი ზოგადი პრინციპებით, კერძოდ, ბავშვთა უფლებათა კონვენციის მე-3, 37-ე და მე-40 მუხლების შესაბამისად, კანონდამრღვევი ბავშვის მიმართ შესაბამისი გადაწყვეტილების ორგანო ვალდებულია, პირველ რიგში, ყურადღება დაუთმოს ბავშვის ინტერესების…

36. მუხლი 42. განრიდების ღონისძიებები — 4 გადაწყვეტილება

    არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 42-ე და 45-ე მუხლების საფუძველზე, ს--- მ---------ის ყოფა-ქცევაზე კონტროლი და დახმარება დაევალოს საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით - პრობაციის ეროვნულ სააგენტოს;

37. მუხლი 56. არასრულწლოვნის საქმის სასამართლოში განხილვაში მონაწილეობა — 4 გადაწყვეტილება

    ო-ს დაუსწრებლად მისივე საქმის განხილვა, კერძოდ: ამ კოდექსის 56-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, „დაუშვებელია არასრულწლოვნის საქმის სასამართლოში განხილვა მის დაუსწრებლად, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ის თავს არიდებს სასამართლოში გამოცხადებას და სხდომის გადადება საქმის გონივრულ ვადაში განხილვას შეუძლებელს გახდის“.

38. მუხლი 16. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზაცია — 3 გადაწყვეტილება

    …სხვა მტკიცებულებებით. 7. საკასაციო საჩივარში დაცვის მხარე უთითებს, რომ ზ. ქ-ის პირადი ჩხრეკა ჩატარდა კანონდარღვევით, რადგან ჩხრეკაში მონაწილე პირებს – გ. ა-სა და ჯ. ც-ეს არ ჰქონდათ გავლილი არასრულწლოვანთა სპეციალიზაციის კურსები. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-16 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესს აწარმოებენ მხოლოდ არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში…

39. მუხლი 67. არასრულწლოვნის ძირითადი და დამატებითი სასჯელები — 3 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „საერთო სასამართლოების შესახებ“ ორგანული კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-2, მე-4, მე-13, 29-ე, 67-ე, 73-ე, 77-ე მუხლებით და საქართველოს სსსკ-ის 301-ე მუხლით, 307-ე მუხლის პირველი ნაწილის,, გ“ ქვეპუნქტით, მე-3 ნაწილით, „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს 2024 წლის 17…

40. მუხლი 18. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზებული გამომძიებელი და პროკურორი — 2 გადაწყვეტილება

    გ-ს ჩვენების დაუშვებელ მტკიცებულებად მიჩნევის თაობაზე იმ მოტივით, რომ მის დაკითხვას ესწრებოდა არასერტიფიცირებული პროკურორი და მიუთითა, რომ როგორც 1-ლი ინსტანციის სასამართლო სხდომის ოქმიდან ირკვევა, საქართველოს კანონის - არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სასამართლოში დაზარალებული ა. გ-ი დაკითხა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზებულმა პროკურორმა, ხოლო ის გარემოება, რომ დაკითხვას ესწრებოდა არასპეციალიზებული პროკურორი, არ წარმოადგენს რაიმე კანონდარღვევას.

41. მუხლი 19. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზებული პოლიციელი — 2 გადაწყვეტილება

    ივნისს,- ცნობილ იქნა დამნაშავედ და მიესაჯა: საქართველოს სსკ-ის 19, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტებით (2019 წლის 9 მაისის ეპიზოდი) - 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 73-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე შეუმცირდა 1/3-ით და განესაზღვრა 2 წლითა და 8 თვით თავისუფლების აღკვეთა, 19, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტებით (2019 წლის 19 მაისის ეპიზოდი) - 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რაც არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების…

42. მუხლი 38. განრიდება — 2 გადაწყვეტილება

    ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 258-260-ე, 268-269-ე, 271-274-ე, 277-ე, 279-ე, 292-293-ე მუხლებით, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-7, მე-8, მე-14, 27-ე, 38-ე, მე-40, 45-ე, 73-ე, 75-ე, 76-ე მუხლების შეს---მისად და დ ა ა დ გ ი ნ ა: ჭ-------------- ცნობილ იქნეს დამნაშავედ

43. მუხლი 46. არასრულწლოვნის მინდობით აღსაზრდელად განთავსება — 2 გადაწყვეტილება

    ამ კოდექსის 38-ე–48-ე მუხლებით (გარდა 42-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტისა და 46-ე მუხლისა) დადგენილი ნორმები ვრცელდება აგრეთვე 18-დან 21 წლამდე პირზე, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული ნაკლებად მძიმე დანაშაული ან მძიმე დანაშაული." ქ.

44. მუხლი 50. პროცესში საპროცესო წარმომადგენლის მონაწილეობა — 2 გადაწყვეტილება

    საქართველოს კანონის „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის“ მე-3 მუხლის მე-12 ნაწილის თანახმად, საპროცესო წარმომადგენელი არის მოსამართლის, პროკურორის, გამომძიებლის მიერ დანიშნული მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს თანამშრომელი ან სხვა სანდო პირი, რომელიც ამ კოდექსის 50-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახორციელებს წარმომადგენლობით უფლებამოსილებას არასრულწლოვნის სახელითა და მისი საუკეთესო ინტერესების დასაცავად.

45. მუხლი 53. ცალკეული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების თავისებურებანი — 2 გადაწყვეტილება

    …ქ------- ც----------ის თანდასწრებით, მოახდინა არასრულწლოვან მ----- შ----ის ნაწილობრივი გაშიშვლება, მისი სხეულის დათვალიერება და დაზიანების დაფიქსირება, რომ აღნიშნული მოქმედების განხორციელებისას, არსებითად დარღვეული იქნა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, ჩხრეკა და სხვა საგამოძიებო მოქმედებები, რომლებიც არასრულწლოვნის ნაწილობრივ ან მთლიანად გაშიშვლებას გულისხმობს, შეიძლება ჩატარდეს მხოლოდ სასამართლოს განჩინებით.

46. მუხლი 6. არასრულწლოვნის ჰარმონიული განვითარების უფლება — 1 გადაწყვეტილება

    საერთაშორისო დონეზე სამართლიანი სასამართლო პროცესის უფლება კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვნის მიმართ გათვალისწინებულია ბავშვის უფლებათა კონვენციის (CRC) 50-ე მუხლით, ასევე ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის (ECHR) მე-6 და მე-7 მუხლებით, ბავშვის უფლებათა და კეთილდღეობის საფუძვლების აფრიკული ქარტიის (ACRWC) მე-17 მუხლით. საქართველოს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის ზოგადი პრინციპია არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესის გაჭიანურების დაუშვებლობა (მე-11მუხ.) 21.

47. მუხლი 10. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესში არასრულწლოვნის მონაწილეობა — 1 გადაწყვეტილება

    …და აღიარებულია ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციით, მოქალაქეობრივი და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტით (კერძოდ, მისი 23-ე და 24-ე მუხლებით), ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების საერთაშორისო პაქტით (კერძოდ, მე-10 მუხლით), აგრეთვე ბავშვთა კეთილდღეობის საკითხებზე მომუშავე სპეციალიზებული დაწესებულებებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების შესაბამისი დოკუმენტებით,მხედველობაში…

48. მუხლი 20. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზებული ადვოკატი — 1 გადაწყვეტილება

    ზ-ს მიმართ 2016 წლის 1 იანვრიდან 1-ლი ინსტანციის სასამართლოში მისი ბრალდების საქმის წარმოებისას არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-20 მუხლის 1-ლი ნაწილით დადგენილი მოთხოვნის შესრულება, რომლის მიხედვით არასრულწლოვნის საქმეს აწარმოებს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულებაში სპეციალიზებული ადვოკატი არ იქნა დაცული.

49. მუხლი 28. არასრულწლოვნის დაცვა — 1 გადაწყვეტილება

    სასამართლო განმარტავს, რომ მართალია, ფორმალურად ცო-------------–---–-- გამოკითხვის ოქმს ჰქვია მოწმის გამოკითხვის ოქმი, მაგრამ ვინაიდან იგი უთითებს საკუთარ ქმედებაზე, აღნიშნული ოქმი თავისი ბუნებით წარმოადგენს არასრუწლოვანი ბრალდებულის გამოკითხვის ოქმს, ხოლო არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 28-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ არასრულწლოვან ბრალდებულს/მსჯავრდებულს/გამართლებულს ადვოკატი არ ჰყავს, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების პროცესის მწარმოებელი პირი დაუყოვნებლივ მიმართავს იურიდიული დახმარების სამსახურს მისთვის ადვოკატის დაუყოვნებლივ დანიშვნის მოთხოვნით.

50. მუხლი 35. არასრულწლოვნის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლება ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო — 1 გადაწყვეტილება

    „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის“ 35-ე და 36-ე მუხლებით, საქართველოს სსკ-ის 71-ე და 76-ე მუხლებისგან განსხვავებით, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო, გათვალისწინებულია არასრულწლოვნის სისხლისსამართლებრივი…

51. მუხლი 64. პატიმრობა — 1 გადაწყვეტილება

    ზ-ს საქმეზე დაინიშნა წინასასამართლო სხდომა, 2015 წლის 18 სექტემბერს, მართალია, ამოწურული იყო პატიმრობის მითითებული ვადა, მაგრამ ამ დროს არ მოქმედებდა არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის 64-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი მოთხოვნა. არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის თანახმად, თუ არასრულწლოვანი ბრალდებული პატიმარია, წინასასამართლო სხდომამდე მისი პატიმრობის საერთო ვადა არ უნდა აღემატებოდეს მისი დაკავებიდან 40 დღეს.

52. მუხლი 96. არასრულწლოვანი მსჯავრდებულისთვის სასჯელის მოუხდელი ნაწილის საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ან შინაპატიმრობით შეცვლა — 1 გადაწყვეტილება

    კასატორი მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 271-ე მუხლზე, საქართველოს პენიტენციური კოდექსის 92-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის მე-2, მე-3, 96-ე მუხლებზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 73-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 39-ე მუხლზე, ბავშვის უფლებების შესახებ კონვენციის 37-ე მუხლზე, ზოგად კომენტარ N10-ზე და აღნიშნავს, რომ არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების აღსრულების პროცესში ნებისმიერი გადაწყვეტილება უნდა ითვალისწინებდეს ბავშვის ჭეშმარიტ ინტერესს.